DotasToys
Woensdag na school. Ik vraag Sef (6) hoe zijn dag was. 'Gewoon.' Wat deed je in de pauze? 'Gespeeld.' Met wie? 'Weet niet meer.' Herkenbaar? Sommige kinderen hebben zoveel te vertellen dat je ze niet kunt stoppen. Anderen krijgen we nauwelijks aan de praat.
Het goede nieuws? Verhalen vertellen is een vaardigheid die je kunt oefenen. En 6-jarigen zitten precies in de perfecte leeftijd om dit spelenderwijs te leren. Hun fantasie kent geen grenzen, maar ze hebben nog wel wat hulp nodig om die gedachten in woorden om te zetten.
Waarom kunnen sommige kinderen uren vertellen en anderen niet?
Dit heeft meestal niks te maken met verlegenheid. Wat wij bij DotasToys merken is dat kinderen die moeite hebben met verhalen vertellen vaak gewoon niet weten waar ze moeten beginnen. Ze hebben wel ideeën, maar missen de structuur om daar een verhaal van te maken.
Een 6-jarige denkt nog heel visueel. Ze zien plaatjes in hun hoofd, maar die omzetten naar woorden — dat is best lastig. En dan heb je ook nog kinderen die bang zijn om 'foute' verhalen te vertellen.
Het mooiste aan verhalen vertellen spelletjes? Er bestaan geen foute verhalen. Elke fantasie is goed genoeg.
Het geheime ingrediënt: prikkels in plaats van vrijheid
Veel ouders denken: 'Verzin maar een verhaal!' Maar dat is eigenlijk best overweldigend voor een kind. Te veel keuze verlamt. Geef een 6-jarige daarentegen drie willekeurige voorwerpen en zeg: 'Maak hier een verhaal van' — dan gaat het ineens veel makkelijker.
💡 Tip van Dotas: Begin altijd met concrete prikkels. Een plaatje, een voorwerp, een eerste zin. Kinderen bloeien op met grenzen, niet met eindeloze vrijheid.
Verhalendobbel: het spelletje dat alles verandert
Dit is het spelletje waar ik het meest enthousiast over wordt. Je hebt drie dobbelstenen nodig — of je maakt zelf kaartjes. Op de ene staat een karakter (prinses, robot, hond), op de andere een plek (kasteel, ruimteschip, bos) en op de derde een probleem (verloren sleutel, kapotte auto, verdwenen schat).
Het kind gooit en krijgt bijvoorbeeld: robot + bos + kapotte auto. En dan mag het vertellen. Het verhaal hoeft niet lang te zijn — twee minuten is al fantastisch.
Wat dit spelletje zo geniaal maakt? Elk verhaal wordt een succes. Er zijn geen goede of slechte combinaties. Een verhaal over een robot die in het bos een kapotte auto reparert is net zo spannend als elke andere combinatie.
Plaatjesverhalen: voor visuele denkers
Pak drie totaal verschillende plaatjes uit tijdschriften. Bijvoorbeeld: een vliegtuig, een taart en een kat. Leg ze op tafel en vraag: 'Hoe horen deze drie bij elkaar in één verhaal?'
De meeste 6-jarigen gaan meteen aan de slag. Want ze zien de prikkels voor zich. Hun fantasie vult automatisch de gaten op tussen de plaatjes.
- Variant 1: Het kind kiest zelf drie plaatjes uit een stapel
- Variant 2: Jij kiest er drie, het kind vertelt
- Variant 3: Samen een verhaal maken — om de beurt een zin toevoegen
Verhalentheater: bewegen tijdens het vertellen
Sommige kinderen vertellen veel levendiger als ze mogen bewegen. Laat je kind het verhaal niet alleen vertellen, maar ook uitbeelden. Ze mogen geluiden maken, verschillende stemmetjes gebruiken, rondlopen.
Dit werkt vooral goed voor kinderen die anders snel afhaken bij taalactiviteiten. Door beweging erbij te betrekken blijven ze langer gefocust.
Let op deze signalen
Als je kind tijdens het vertellen steeds naar jou kijkt of vraagt 'Is dat goed?', dan zoekt het bevestiging. Knik enthousiast, maar onderbreek niet. Laat het verhaal eerst afkomen voordat je reageert.
Verhalenreeks: elke dag een hoofdstuk
Begin een verhaal en stop na twee minuten. 'Wordt vervolgd morgen!' Het kind mag dan het volgende hoofdstuk verzinnen. En dan weer jij. Zo bouw je samen een lang verhaal op.
Dit leert kinderen dat verhalen een begin, midden en einde hebben. En het mooiste? Ze kijken er elke dag naar uit om verder te gaan.
Wat doe je als je kind vastloopt?
Stel je voor: je kind begint enthousiast een verhaal, maar stopt na dertig seconden. 'Eh... en toen... weet ik niet meer.' Herkenbaar? Dit is normaal. Hun verhaalideeën gaan vaak sneller dan ze kunnen vertellen.
Stel dan een vraag die helpt: 'En wat vond het hondje daarvan?' of 'Wat gebeurde er toen de deur openging?' Geef een richting, maar laat het kind zelf verder verzinnen.
Van spelletje naar dagelijkse gewoonheid
Het mooiste aan verhalen vertellen spelletjes? Na een paar weken merk je dat je kind vanzelf meer gaat vertellen. Over school, over wat ze hebben gedroomd, over wat ze hebben gezien.
Want ze hebben geleerd dat hun verhalen interessant zijn. Dat er altijd wel iemand wil luisteren. En dat vertellen gewoon leuk is.
Begin met één spelletje, drie keer per week, vijf minuten. Meer hoeft niet. Kies het spelletje dat bij je kind past — en bij jou. Want als jij het leuk vindt, voelt je kind dat aan.
Ik herinner me nog precies hoe het voelde als kind om een verhaal te vertellen en te zien dat iemand echt luisterde. Dat gevoel gun ik elk kind. Onze taalspellen zijn ontworpen om dat magische moment elke dag te laten gebeuren.
📚 Lees ook
Veelgestelde vragen
Mijn kind vertelt heel lange, chaotische verhalen. Is dat erg?
Helemaal niet erg! Dit is juist een goed teken — je kind heeft veel fantasie en durft te delen. Lange verhalen zijn een fase waar veel 6-jarigen doorheen gaan. Je kunt voorzichtig sturen door af en toe te vragen: 'En wat was het belangrijkste dat er gebeurde?' Maar laat vooral de vrijheid om uitgebreid te vertellen.
Hoe vaak moeten we verhalen vertellen spelletjes doen?
Voor een 6-jarige is 3 keer per week, 5-10 minuten per keer ideaal. Meer dan dat voelt als een verplichting in plaats van een spelletje. Kies een vast moment — bijvoorbeeld na het avondeten of voor het voorlezen. Regelmaat werkt beter dan lange sessies af en toe.
Wat als mijn kind alleen maar verhalen over monsters en vechten wil vertellen?
Dat is heel normaal voor deze leeftijd! Kinderen verwerken zo hun emoties en grenzen. Zolang de verhalen niet angstig of agressief worden richting anderen, is het prima. Je kunt wel variatie brengen door andere prikkels te geven — bijvoorbeeld een verhaal over een lieve draak of een superheld die helpt in plaats van vecht.
Mijn kind zegt altijd 'dat kan niet' bij fantasieverhalen. Hoe help ik dat?
Sommige 6-jarigen zitten in een 'realistische' fase en willen dat alles logisch klopt. Begin dan met verhalen die wél kunnen — over gewone kinderen die spannende dingen meemaken. Langzaam kun je meer fantasie-elementen toevoegen. Zeg bijvoorbeeld: 'In dit verhaal mag alles, net als in sprookjes.'
Kan ik deze spelletjes ook met meerdere kinderen tegelijk doen?
Ja, maar let op de leeftijdsverschillen. Met kinderen van 5-8 jaar werkt het goed om om de beurt te vertellen. Geef elk kind een eigen rol in het verhaal of laat ze samen één verhaal bouwen. Bij grote leeftijdsverschillen (bijvoorbeeld 4 en 8 jaar) is het vaak beter om apart te oefenen.
Moet ik de verhalen van mijn kind corrigeren als er taalfouten in zitten?
Tijdens het vertellen niet corrigeren — dat breekt de flow en het zelfvertrouwen. Laat het verhaal eerst afkomen en reageer positief op de inhoud. Als je dezelfde fout vaak hoort, kun je het later terloops goed herhalen: 'Wat een leuk verhaal over die hond die zo hard liep!' Zo model je de juiste taal zonder te corrigeren.